Βιβλιοπαρουσίαση ιεροψαλτικού εγχειριδίου "Ανθολογία Λειτουργικών" (12/2013)

Την Κυριακή 1 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε, η παρουσίαση του μουσικού εγχειριδίου «ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ», που εξέδωσε η Σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Μητροπόλεως Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας, στον κατάμεστο Ι. Ναό Υπαπαντής του Χριστού Βεροίας. Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων, ο οποίος χαιρέτισε με πολύ πατρική αγάπη την παρουσίαση καθώς και πλήθος κληρικών και ιεροψαλτών.
 
Ομιλητές ήταν οι Παναγιώτης Σκαλτσής, Αν. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., που μίλησε για την Αναφορά ως λειτουργικός όρος, την ιστορική της εξέλιξη και δομή, Εμμανουήλ Γιαννόπουλος, Επ. Καθηγητής Α.Ε.Α. Βελλάς Ιωαννίνων, που αναφέρθηκε στην  ιστορία και την εξέλιξη των λειτουργικών ύμνων, Βασίλειος Μαυράγκανος, ο Επιμελητής της έκδοσης, που παρουσίασε το περιεχόμενο του βιβλίου.
 
Στο τέλος αποδόθηκαν επίλεκτοι ύμνοι της Ανθολογίας από χορό ψαλτών υπό την διεύθυνση του Άρχοντος Μαΐστορος της Μ.Χ.Ε. Γεωργίου Ορδουλίδη.
 
Η Ανθολογία αποτελεί απότοκο του μόχθου του φίλεργου και φιλόπονου εργάτη της πατρώας μας Μουσικής, του συναδέλφου καθηγητού Βυζαντινής Μουσικής και Θεολόγου κ. Βασίλειου Μαυράγκανου.
 
Ο ίδιος έχει επιμεληθεί ανάλογες συλλογές ύμνων βυζαντινής Μουσικής όπως και τεύχη τα οποία όχι μόνο κοσμούν τα ιεροψαλτικά αναλόγια με την καλαισθησία τους, αλλά και αποτελούν απαραίτητα χρηστικά εγχειρίδια για τη συλλειτουργία των Ιεροψαλτών με του Λειτουργούς τους.
 
Σε κάθε επιμέλεια που αναλαμβάνει εργάζεται αγόγγυστα, αναζητώντας τα κείμενα στην αρχική τους μορφή σε χειρόγραφα ή παλαίτυπες εκδόσεις, τα στοιχειοθετεί εκ νέου δίδοντάς τους επιπλέον τη μετρική και τα ισοκρατήματα, ορθογραφώντας τυχόν αβλεψίες, σύμφωνα με τους κανόνες της κλασσικής γραφής των μεγάλων διδασκάλων, διανθίζοντας τις σελίδες τους με καλαίσθητο διάκοσμο.
 
Ως εκ τούτου κάθε βιβλίο συμβαδίζει με το πνεύμα της ορθόδοξης λατρείας, όπου κάθε τι αγιάζεται και κάθε ανθρώπινη προσπάθεια ευλογείται. Πόσο μάλλον όταν προσφέρουμε στο Δημιουργό των όλων το τάλαντό μας ‘‘τὰ σᾶ ἐκ τῶν σῶν σοῖ προσφέρομεν’’.
 
Στο πλαίσιο αυτό ο γράφων δέχτηκε με χαρά την ανάθεση από τον επιμελητή της έκδοσης του σχεδιασμού του εξωφύλλου, την οποία παραχώρησε δωρεάν. Πηγή έμπνευσης το περιεχόμενο της Ανθολογίας, που δεν είναι άλλο από τα ‘’Λειτουργικά’’. Το σύνολο δηλαδή των ύμνων που ψάλλονται με μορφή διαλόγου, στο τμήμα εκείνο της Θείας Λειτουργίας που η Παράδοση της Εκκλησίας μας ονόμασε Αναφορά (Θυσία-Προσφορά-Αναφορά των Δώρων στο Δημιουργό μας), το οποίο αρχίζει μετά τον Χερουβικό Ύμνο, κορυφώνεται στη στιγμή όπου ο Ιερέας μεταβάλει το ψωμί και το κρασί σε Σώμα και Αίμα Χριστού, και ολοκληρώνεται με το ‘‘Ἄξιον ἐστί’’, το θεομητορικό μεγαλυνάριο.

Στο εγχάρακτο σχέδιο εικονίζεται το Άγιο Ποτήριο, σύμβολο της Θείας Ευχαριστίας, όπως το εναποθέτει ο Λειτουργός ιερέας μετά τη Κοινωνία των πιστών στην Αγία Πρόθεση. Το ίδιο σχέδιο χρησιμοποιήθηκε εσωτερικά στο πρώτο φύλλο του βιβλίου και εξωτερικά στη βιβλιοδεσία ως χρυσοτυπία, για την οποία σχεδιάστηκε εκ νέου ως γραμμικό σχέδιο.

Ευχαριστούμε θερμά για την τιμή που μας χάρισε να συμβάλλουμε κατά το ελάχιστο στο υπέροχο αυτό μουσικό εγχειρίδιο, και ευχόμαστε η Ανθολογία να συμβάλλει  στην μουσική καλλιέργεια των μαθητών της Σχολής αλλά και των ιεροψαλτών εν γένει της χώρας μας.

Εκτενής παρουσίαση της Ανθολογίας από τον αγαπητό συνάδελφο Ιεροψάλτη και Διδάκτορα Θεολογίας κ. Εμμανουήλ Ξυνάδα, στο Περιοδικό Πεμπτουσία.

Κωνσταντίνος Κοτούμπας (Υπ. Δρ. Θεολογίας, Καθηγητής Βυζαντινής Μουσικής, Αγιογράφος)
πηγή: εδώ